Mostrando entradas con la etiqueta avós. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta avós. Mostrar todas las entradas

lunes, 30 de abril de 2018

Avós

Heras, Chema, Avós, ilust. Rosa Osuna, Pontevedra: Kalandraka Editora, col. “Demademora”, 2002, [36 pp.], (ISBN: 978-84-8464-533-7).

Breve descrición do formato e contido. Este álbum ilustrado de tapa dura foi galardoado co Premio Llibreter en 2003. Na esquina inferior dereita da cuberta aparece unha señora maior e un señor maior bailando xuntos. Debaixo deles está o nome da editorial, Kalandraka, e enriba, o da ilustradora e o do autor, xunto ao debuxo dun gato. Na parte superior da cuberta, escrito en letra de maior tamaño có resto, podemos ver o título do álbum, Avós. Na esquina superior dereita aparece unha especie de insignia con forma de sol de cor amarelo co nome do galardón xa nomeado anteriormente e, debaixo desta, dúas estrelas debuxadas. Todo isto está sobre un fondo dividido en cadros desiguais, nos que predominan as cores cálidas coma o amarelo e o vermello, pero tamén cores frías como o azul e o gris. Na contracuberta volve haber unha serie de cadrados de tamaños variados. No cadrado da esquina superior dereita vemos un debuxo da lúa rodeada de estrelas, e no cadrado da esquina inferior dereita temos o sol, xunto o cal aparecen dous paxaros, e baixo deles, unha árbore. Nas gardas volvemos ter nunha páxina unha lúa cunhas estrelas e na outra un sol con nubes. O texto é sinxelo, con frases breves. Este aparece distribuído de maneira irregular, xa que non aparece sempre na mesma páxina nin na mesma posición. É moi repetitivo e acumulativo, xa que as frases se van repetindo e encadeando. O texto amósase en forma de dialogo. As ilustracións acompañan ao texto durante toda a obra, posibilitando unha lectura máis sinxela e visual. Nas gardas volvemos ter nunha páxina unha lúa cunhas estrelas e na outra un sol con nubes. O texto é sinxelo, con frases breves. Este aparece distribuído de maneira irregular, xa que non aparece sempre na mesma páxina nin na mesma posición. É moi repetitivo e acumulativo, xa que as frases se van repetindo e encadeando. O texto amósase en forma de dialogo. As ilustracións acompañan ao texto durante toda a obra, posibilitando unha lectura máis sinxela e visual. Ao longo da historia amósanse diferentes animais e demais elementos cotiáns non citados no texto. A riqueza de ilustracións fai posible unha lectura visual e permite afondar máis en aspectos da historia que non se relatan no texto. Este álbum narra a historia dun señor que quere ir bailar á festa coa súa muller. Ela négase unha e outra vez, debido aos seus prexuízos sobre a súa idade. Mentres o seu marido intenta convencela, ela vai enumerando todos os síntomas de vellez que ten no seu corpo. Á súa vez, o marido, con moito agarimo, intenta facerlle ver que segue tan bonita coma sempre apesares dos anos que ten.

Potencialidades educativas. A partir da lectura desta obra pódese traballar o tema da familia, facendo fincapé na figura dos avós. Ademais o álbum permítenos tratar o tema do amor na vellez, o fermoso de ter alguén ao teu lado que che queira e che diga sempre o fermosa/o que segues sendo a pesares do paso do tempo. Tamén este conto pode servirnos para trata o tema da autoestima e a presión das mulleres pola que deben estar sempre belas e mozas.

Recursos de interese:
Obra de teatro do conto de Avós:

Autoría. Amorosiñas (T. Alfaya, R. Castro e P. Collazo).

A caricia da bolboreta

Voltz, Christian, A caricia da bolboreta, ilust. Christian Voltz, trad. Emma Lázare. Pontevedra: Kalandraka, col. “Demademora”, 2008, [32 pp.], (ISBN: 978-84-8464-657-0).

Breve descrición do formato e contido. Este libro é un álbum ilustrado de tapa dura que chama moito a atención polas súas ilustracións, xa que son moi sinxelas e non estamos acostumados a velas porque están feitas de materiais como madeira, fío, metal… para dar unha sensación de relevo. Os propios nenos/as poderían crear os personaxes do libro na súa casa. A cuberta ten o fondo de cor rosa moi claro, dando sensación de tenrura e dozura. Aparece no centro o avó do conto, feito dos materiais ditos anteriormente: úsase unha pataca para o nariz, un anaco de madeira para o corpo, unha vara de metal en forma circular para a cabeza, uns botóns para os ollos, fío para o pelo e ademais ten na man un garfo que equivale a un angazo para poder traballar na terra. Tamén aparecen os datos mais importantes do libro (título, autor e editorial). As gardas están formadas por un fondo de terra marrón, que está moi relacionado co relato da historia, xa que un dos temas principais é a morte, e tanto o neto como o avó especulan onde pode estar a súa avoa falecida. En canto ao texto, este é moi breve e a letra ten diferentes tamaños para destacar o máis importante de cada frase. O libro cóntanos a historia dun avó e un neno que van ao campo a traballar e recordan a súa avoa que faleceu e din que, aínda que non estea fisicamente con eles, estea onde estea sempre os vai axudar e apoiar en todo.

Potencialidade educativas. Con este libro pódese tratar o tema do amor e o cariño cara aos seres queridos (neste caso, cara aos avós), así como o tema dos traballos de campo que realizan o avó mais o seu neto (como regar as sementes, as patacas, plantar unha cerdeira…). Outro dos temas principais e co que se pode traballar nunha aula é o tema da morte dun ser querido, un tema do que se acostuma a fuxir, pero que é necesario tratar se queremos educar emocionalmente o alumnado de infantil.

Autoría. Amorosiñas (T. Alfaya, R. Castro e P. Collazo).

martes, 24 de abril de 2018

A avoa adormecida


Parmeggiani, R., A avoa adormecida, ilustr. João Vaz de Carvalho, trad. Xosé Ballesteros, Pontevedra: Kalandraka, col. “MareMar”, 2015, [32 pp.], (ISBN: 978-84-8464-914-4).

Breve descrición do formato e contido. Esta narración reflicte a cálida relación entre un cativo e a súa avoa, a cal está enferma debido á súa avanzada idade. Durante o relato, o cativo recorda os momentos lúcidos vividos coa avoa. Nas últimas páxinas represéntase o falecemento da enferma dunha forma metafórica. Malia que na historia non se expresa, evidénciase que a doente sofre alzheimer ou demencia, dado que antes de que quedase encamada, “adormecida”, esquecíase dos recordos e facía cousas estrañas. Estamos ante un álbum de tapa dura, composto por ilustracións en tons brancos, azuis, grises e marróns que semellan a vellez e os hospitais.

Potencialidades educativas. Serve esta proposta textual e icónica para abordar as enfermidades dexenerativas e os seus síntomas, como é o caso do alzheimer ou a demencia. Ademais de tratar o tema do falecemento dun familiar, concretamente dos avós do noso alumnado, permítenos reforzar a relación avós-netos.

Etiquetas. Familia, morte, alzheimer, avós.

Autoría. Estibel (Estefanía López Tanoira, Tiffany Pintos Nieto e Belén Sanmartín Malheiro).

miércoles, 11 de abril de 2018

Avós

Heras, Chema, Avós, ilust. Rosa Osuna, Pontevedra: Kalandraka Editora, col. “Demademora”, 2002, [36 pp.], (ISBN: 978-84-8464-533-7).

Breve descrición do formato e do contido. Álbum ilustrado de tapa dura e de 22x22 cm que foi Premio Llibreter en 2003, entre outros galardóns. A cuberta e contracuberta están divididas en varios cadrantes con cores frías como o gris e o azul, ademais das cálidas como o amarelo e o vermello. Na esquina inferior dereita da cuberta aparecen dous señores maiores que están a bailar: el gordo e cun chaleco azul, ela máis delgada e cun vestido amarelo e tacóns vermellos. Baixo eles está o nome da editorial, mentres que enriba, o da ilustradora e o do autor. Na parte superior e en letra moito máis grande apréciase o título da obra que é Avós, polo que podemos intuír que os señores son os protagonistas. Nesta cuberta pódese ver o debuxo dun gato, relevante ao ver que en todas as páxinas aparece algún animal cun propósito lúdico. Na contracuberta hai catro cadrantes de tamaños variados nos que se pode ver unha antítese entre o día e a noite, xa que está o sol e a lúa. Esta contraposición tamén se pode ver nas gardas -feitas a dobre páxina co fondo gris-, nas que nunha páxina hai unha lúa azul cunhas estrelas e na outra un sol amarelo con varias nubes. Na portada aparece o título exactamente igual que na cuberta, mais agora os anciáns só amosan as súas mans e parte do brazo, o que deixa ver as súas vestimentas. O home suxeita un algodón de azucre rosa sobre o que está o nome do autor, mentres a muller suxeita un globo amarelo ao carón do que está o nome da ilustradora. Polo fondo hai pingas de cores como o azul, amarelo, vermello e rosa, dándolle alegría á portada.

As ilustracións preséntanse a dobre páxina e posibilitan unha lectura visual paralela e complementaria con moito realismo e simbolismo; tamén representan movemento relacionado coa vida cotiá dos protagonistas. Podemos ver planos diferentes: a historia central está iluminada con cores vivas (azuis e amarelos), mentres que as outras secuencias amplían o relato recreando recordos e referencias simbólicas mediante esquemas e debuxos complementarios. Os personaxes presentan formas redondas que transmiten dozura e trazos da vellez sobre o rostro con toques de humor. Os debuxos están perfilados en liña negra, fina e cálida, procurando o volume mediante o claroscuro e as cores suaves. Vese a presenza de moitos animais non citados no texto, mais acentúan a riqueza visual da narración, o humor e o simbolismo.

Nesta obra cóntase a historia dun señor que está a traballar na horta cando oe anunciar unha festa para esa noite, polo que lle di á muller de ir. Ela négase dicindo que xa non é unha nena e comeza a enumerar todos os síntomas de vellez que presenta o seu corpo, ao que el lle responde con metáforas para animala e ir ao baile sen cambiar nada do físico. No referente á arquitectura textual obsérvase unha estrutura circular con repeticións, encadeamentos, acumulacións e un retrouso en todas as páxinas: “E fai o favor de apurar que temos que ir bailar”. Obsérvanse varias metáforas no referente ao físico da avoa. A lingua -adaptada aos lectores- alude aos campos semánticos do corpo (ollos e cabelo) e da natureza (sol e herba). Obsérvanse xogos semánticos antitéticos: día/noite; alegría/tristura; vellez/xuventude, o que aínda lle confire maior beleza ao texto posto na boca dun narrador heterodiexético, que se deixa acompañar da voz dos protagonistas. A súa intervención recóllese cunha letra de maior tamaño e aséntase en estruturas que seguen un mesmo esquema sintáctico para expoñer os seus sentimentos e perspectivas (sobre todo Manuel), mediante metáforas encadeadas.

Potencialidades educativas. A partir da lectura desta obra pódense traballar temas como a familia (os avós en concreto), a vellez, a emoción do amor e a súa continuidade ao longo do tempo e a igualdade de xénero. Aínda que este último tema quede máis oculto entre os outros, consideramos que se pode traballar a presión social -e ás veces da parella-, que sofren as mulleres de ter que saír ben vestidas e maquilladas á rúa e de conservar un bo físico, mentres que poucos homes se senten así.

Etiquetas. Xénero, vellez, avós, amor, beleza, estereotipos.


Autoría. Rosalía (Mar Barros Couto, Sara Garrido Fernández, Sara González Guede, Haizea Lemos Alonso).

domingo, 8 de abril de 2018

Avós



Heras, Chema, Avós, ilust. Rosa Osuna, Pontevedra: Kalandraka Editora, col. “Demademora”, 2002, [40 pp.], (ISBN 978-84-8464-533-7).

Breve descrición do formato e o contido. A través dun narrador en terceira persoa, neste álbum ilustrado cóntase a historia de Manuel e Manuela, dous entrañables avós, que se ven sorprendidos polo anuncio da celebración dun baile. A vella avoa sente que perdeu o brillo e a beleza propia da xuventude, polo que fai todo o posible para pórse guapa. Non obstante, o avó Manuel, coas súas palabras cheas de sensibilidade e amor, fai que a súa muller se acepte tal e como ela é co paso do tempo.
A historia segue unha estrutura circular, mediante encadeamentos, repeticións e acumulacións que dan lugar á musicalidade e favorecen o seguimento da lectura. Tamén son de citar os diálogos establecidos entre esta parella de avós, que se representa cunha letra en maior tamaño e recollen a expresión dos seus sentimentos a través de metáforas. O léxico empregado é sinxelo, destacando as palabras do campo semántico do corpo e da natureza tan próximo ao lectorado infantil.
O discurso narrativo insírese nunhas páxinas nas que as ilustracións o absorben todo. Nelas sobresaen as cores vivas que recobren unhas figuras de formas redondeadas que inspiran unha notable tenrura, así como os trazos propios da vellez que están adornados por unhas coloridas meixelas que evocan gran simpatía. A cuberta do libro está rechea de tinturas azuis e amarelas, tamén predominantes ao longo da proposta ilustrativa, que se encargan de encher de dinamismo a imaxe dos avós recollidas no bordo dereito, felizmente bailando. Na parte superior aparece o título en grandes letras e un gato que, como o resto de animais, só figuran a modo compositivo nas ilustracións, aínda que non asumen ningún protagonismo no texto verbal.
Avós conta con premios como Premi Llibreter (2003), Programa Nacional de Lectura de la Secretaría de Educación Pública de México, Mejores Libros de 2004 (Banco del Libro de Venenuela), Plan Nacional de Leitura (Portugal, 2008) e Programa Nati per Legere (Italia). Por iso, está traducido ao castelán, catalán, éuscaro, italiano, inglés, portugués, xaponés…

Potencialidades educativas. Esta obra serve para traballar cos máis pequenos e as máis pequenas o cariño e o respecto cara aos maiores. Ademais, cos campos semánticos que aparecen podemos aproximarnos ás partes do corpo ou a natureza. Cabe mencionar que este conto rompe cos estereotipos e os prexuízos tradicionais que acostuman asociarse coa vellez. Tamén ofrece moitas posibilidades para familiarizarse coas estruturas poéticas máis básicas.

Recursos de interese.
Audición do conto (en castelán):

Blog comentando o libro. Contén material didáctico:

Autoría. As Pegadas. (Jorge Fernández, Nuria Fernández, Alba Corredoira, María C. Conde e Carolina Ramiro).